Modernization, identy crisis and the struggle for liberation of female characters in the novels of Halit Ziya Uşaklıgil
Halit Ziya Uşaklıgil’in romanlarında modernleşme, kimlik bunalımı ve kadın karakterlerin özgürleşme mücadelesi
This study examines s novels and through thematic
analysis, focusing on identity crises, conflicts with social norms, and the struggle for female emancipation during
the modernization period. The deep psychological portrayal of characters aligns with the literary approach of the
Servet-i Fünun era, reflecting the sociocultural transformations of Ottoman modernization. The research reveals
that Halit Ziya’s language is not only an aesthetic tool but also an ideological instrument. By analyzing characters
such as Bihter, Neriman, and Ahmet Cemil, the study explores how individual tragedies intertwine with societal
change. Utilizing literary theory, critical discourse analysis, and feminist perspectives, this paper details the
narrative techniques in Halit Ziya’s works within their sociocultural context.
Bu çalışma, romanlarını tematik analiz
yöntemiyle inceleyerek, modernleşme sürecinde bireyin kimlik bunalımını, toplumsal normlarla çatışmasını ve
kadın karakterlerin özgürleşme mücadelesini ele almaktadır. Yazarın eserlerinde karakterlerin iç dünyasını
derinlemesine işlemesi, Servet-i Fünun dönemi edebi anlayışıyla örtüşmekte ve Osmanlı modernleşme sürecindeki
sosyokültürel dönüşümleri yansıtmaktadır. Araştırma, Halit Ziya’nın dil kullanımının yalnızca estetik değil, aynı
zamanda ideolojik bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. Bihter, Neriman ve Ahmet Cemil gibi karakterler
aracılığıyla bireysel trajedilerin toplumsal dönüşümle nasıl iç içe geçtiği analiz edilmektedir. Çalışma, edebiyat
teorisi, eleştirel söylem analizi ve feminist kuram perspektiflerinden yararlanarak, Halit Ziya’nın eserlerindeki
anlatı tekniklerinin sosyokültürel bağlam içindeki yerini detaylandırmaktadır.
ANDERSON, B. (2021). Hayali cemaatler: Milliyetçiliğin kökenleri ve yayılması. İletişim Yayınları.
BEAUVOİR, S. de. (2021). İkinci cinsiyet. Payel Yayınları.
BUTLER, J. (2020). Cinsiyet belası: Feminizm ve kimliğin altüst edilişi. Metis Yayınları.
ENGİNÜN, İ. (2020). Servet-i Fünun edebiyatı ve sonrasında Halit Ziya Uşaklıgil. Dergâh Yayınları.
FAİRCLOUGH, N. (2020). Eleştirel söylem analizi ve toplumsal değişim. Phoenix Yayınları.
FOUCAULT, M. (2020). İktidarın gözü: Denetim ve toplum. Ayrıntı Yayınları.
GÖKALP, Z. (2023). Türkçülüğün esasları. İş Bankası Kültür Yayınları.
HALLİDAY, M. A. K., & Matthiessen, C. (2014). An introduction to functional grammar. Routledge.
LEFEBVRE, H. (2021). Mekânın üretimi. Sel Yayıncılık.
MORAN, B. (2022). Türk romanına eleştirel bir bakış: Ahmet Mithat’tan günümüze. İletişim Yayınları.
PARLA, J. (2019). Babalar ve oğullar: Tanzimat romanında kimlik ve otorite. İletişim Yayınları.
SAİD, E. (2022). Oryantalizm: Batının Şark anlayışları. Metis Yayınları.
TANPINAR, A. H. (2021). XIX. asır Türk edebiyatı tarihi. Dergâh Yayınları.
UŞAKLIGİL, H. Z. (2023). Mai ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Kırık Hayatlar. Yapı Kredi Yayınları.

Copyright (c) 2025 Hasan Kumuz
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Authors who will submit works to the Journal of Western European Social Sciences Research; You are required to fill out the copyright transfer form. To fill out the form, fill in and approve the content below.
The "Western European Journal of Social Science Studies" provides immediate open access to its content on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge. The author(s) and copyright holder(s) acknowledge that all users have the right to free access to articles published in this Journal. In order to protect the copyrights and rights of the Journal licensed under the Creative Commons License, authors of accepted articles agree to share their works with others with full approval of the works.
Downloads
Article Information
- Article Type Articles
- Submitted 26 March 2025
- Accepted 3 June 2025
- Published 16 July 2025
- Issue Vol. 2 No. 2 (2025): Volume 2 Issue 2 (2025): West European Journal of Social Sciences
- Section Articles